Nieuws

kenmerken

19
mrt

Mystiek als vermeende weg tot Godservaringen 3

3. Een christen moet niet op zijn gevoel leven 

Het algemene principe staat onder meer in 2 Kor. 5:7 “want wij wandelen in geloof en niet in aanschouwen.” Hier wordt aanschouwen tegenover geloof gesteld. Aanschouwen, betekent zien, het staat voor de zintuigen waarmee we dingen ervaren. Als christenen behoren wij echter niet door “ervaren” te wandelen maar door het geloof in de door God in de bijbel geopenbaarde feiten. Een christen leeft door het geloof. Het geloof in Gods woord, de feiten die daar staan, de beloften die daar worden gegeven. Daar steunt hij op, daar laat hij zich door leiden.

Gevoel op zich is niet verkeerd. Het is waardevol, het hoort bij ons menszijn, zo heeft God ons gemaakt. Gods Geest geeft ook allerlei gevoelens b.v. blijdschap (Gal. 5:22). We kunnen echter niet op ons gevoel steunen en ons daar door laten leiden omdat het gevoel onbetrouwbaar is. Het gevoel wordt niet alleen door de Geest van God beïnvloed maar ook door allerlei andere zaken, zoals b.v. de toestand van ons lichaam.

Het gevoel bedriegt ons vaak. Het gevoel zegt dan iets anders als de waarheid. Het gevoel zegt dan iets anders als het woord van God. Zo staat b.v. in de bijbel dat de Here God ons geenszins, dat wil zeggen in geen enkel geval, zal begeven of verlaten. “want Hij heeft gezegd: Ik zal u geenszins begeven en u geenszins verlaten” (Hebr. 13:5,6). Toch kunnen we ons verlaten voelen, vooral in tijden van beproeving. God lijkt ver weg, alles zit tegen, enzovoorts. De waarheid is dat we ons wel verlaten kunnen voelen maar dat we nooit verlaten kunnen zijn. In dit geval is het gevoel van verlatenheid een leugen, want het is in strijd met Gods woord. Je moet dan tegen dat gevoel in gaan, er in geloof weerstand aan bieden. Bijvoorbeeld door te bidden: “Ik dank U dat U mij nooit zult begeven en verlaten. Ik verwerp die gevoelens en gedachten die zeggen dat U me verlaten hebt. Het zijn leugens. Ik geloof wat uw woord zegt.” Zo moeten we het schild van het geloof ter hand nemen (Efeze 6:16) door in geloof vast te houden aan het woord van God, desnoods tegen ons gevoel, onze gedachten en “ervaringen” in.

We moeten weerstand bieden aan onware, leugenachtige, gevoelens en gedachten. Een treffende illustratie van hoe dat in de praktijk te doen, geeft de Indiase evangelist Bakth Singh. In één van zijn boeken vertelt hij hoe hij in het noorden van India, onder grote ontberingen en vaak alleen, het evangelie aan het uitdragen was in een zeer vijandige omgeving. Een gevoel van ontmoediging overviel hem daarbij geregeld. Hij liet zich daar echter niet door meeslepen. Hij ging er door geloof tegen in. In die situatie ging hij, zo vertelt hij, op zijn knieën en bad: “Here ik dank U dat U nog steeds dezelfde bent en dat uw beloften nog steeds dezelfde zijn.”

Eén van de eerste lessen die we als christen moeten leren is dat we niet op ons gevoel moeten leven. Zolang we op ons gevoel leven zullen we niet of nauwelijks geestelijk groeien. Dan is er ook geen geestelijk ruggegraat als het moeilijk wordt, als er strijd komt, als beproeving komt. Het gevoel gaat op en neer en als we op gevoel leven dan zullen we ook op en neer gaan.

Vele, vooral jonge christenen, leven onbewust vanuit de idee: “Als ik het niet voel dan is het niet waar. Als ik het niet voel dan heb ik het niet meer.” Waar baseren we b.v. de zekerheid dat we door God geliefd zijn op? Doen we dat op het voelen, het ervaren, van die liefde, of rust die zekerheid op het onveranderlijk woord van God? Bij velen is het zo dat ze het alleen kunnen ‘geloven’ als ze het ervaren, als ze het voelen “diep in hun binnenste.” Daarom willen ze het steeds voelen en als ze het niet voelen zijn ze van streek. De oorzaak van deze houding is in feite ongeloof of kleingeloof. Men heeft niet genoeg aan de verzekeringen uit Gods woord, die in het geloof aanvaard moeten worden. Men wil het ervaren in plaats van het te geloven. In plaats van in geloof te gaan staan op de in de bijbel vermelde feiten en beloften. Het komt er op neer dat niet meer geloof, maar ervaren, het principe is van waaruit men leeft.

Hoe weet ik dat God mij liefheeft? Is dat omdat ik zijn liefde voel stromen, diep in mijn binnenste? Het juiste en bijbelse antwoord is treffend geformuleerd in een bekend Engels kinderliedje dat als volgt luidt: “Jesus loves me this I know, for the bible tells me so.” Ik weet dat Jezus van me houdt want dat staat in de bijbel. Dat Jezus van mij houdt is daarom een feit. En of ik dat op dit moment nu wel of niet voel of ervaar verandert niets aan de waarheid van dat feit. “Uw woord is de waarheid” (Johannes 17:17). Zoals Gods woord het zegt zo is het. Dat is het uitgangspunt. Gelukkig doet de Here God ons ook vaak zijn liefde op allerlei wijzen ervaren, maar dat is niet de grond voor onze zekerheid geliefd te zijn.

God heeft zijn liefde jegens ons bewezen. En als iets bewezen is dan kunnen en mogen we daar niet meer aan twijfelen. “God echter bewijst zijn liefde jegens ons, doordat Christus, toen wij nog zondaren waren, voor ons gestorven is” (Rom. 5:8). De Here Jezus had zoveel voor ons over dat Hij voor ons de moeilijke weg van het kruis is gegaan. En dat nog wel terwijl we het helemaal niet verdienden of het waard waren. Onverdiende goedheid, genade, onbegrijpelijke liefde. Hoe kunnen we in het licht van dit vaststaande feit ooit twijfelen aan Gods liefde jegens ons? Hoe zal Hij, die zelfs zijn eigen Zoon niet gespaard, maar voor ons allen overgeven heeft, ons met Hem ook niet alle dingen schenken?

Een ieder die wandeltochten heeft gemaakt weet uit ervaring dat het heel prettig is om onder begeleiding van een muziekcorps te marcheren. Zonder begeleiding van de muziek gaat het zwaarder. Toch moet je ook dan, zonder de muziek, blijven marcheren, wil je het doel, dat is de eindstreep, halen. Zo is het ook in het geestelijk leven. Als God gevoel geeft (als God je b.v. zijn liefde in je gevoel doet ervaren, diepe gemeenschap met Hem, vreugde) dan is het veel makkelijker marcheren, maar ook zonder de muziek, zonder dat gevoel, moeten we blijven marcheren en God gehoorzamen.


Zoals we gister zagen is God niet tegen gevoel, maar is gevoel wel misleiding. Opmerkelijk is dat dit door veel christenen erkent wordt, zeker degenen die al wat langer christen zijn, maar tegelijkertijd loopt men massaal achter alles aan waar het label ‘God’ op geplakt wordt, en worden beoordelingsvermogen en denkvermogen uitgeschakeld en gelooft men iedereen die zegt dat hij een woord van God heeft op zijn/haar woord.

Gevoel is feitelijk een vorm van aanschouwen en de Bijbel leert dat wij in geloof wandelen en niet in aanschouwen. Ons gevoel mag dus nooit maatgevend zijn voor ons geloof of onze geloofservaringen. Sterker nog, ik ken verhalen van christenen die stellen dat ze iets gezien hebben en dat het daarom wel van God moet zijn, maar volledig voorbij gaan zaken als optische illusie en de werking van de eigen hersenen.

Een paar bekende optische illusies:
Groene stippen:

Groene stippen
Kijk naar het zwarte kruisje in het midden van de animatie. Het lijkt nu alsof de roze stippen terwijl ze verdwijnen en verschijnen groen worden.

Van maat veranderend kader:

Groter kader
Kijk naar de grijze stip in het midden. Het lijkt alsof het middelste kader groter en kleiner wordt.

Onmogelijke kubus:

Onmogelijke kubus
De kubus in bovenstaande afbeelding is onmogelijk, of toch niet?

Alle voorbeelden komen van luek.nl, waar nog veel meer voorbeelden te vinden zijn.

De laatste afbeelding lijkt overigens letterlijk uit het werk van M.C. Escher te komen, die beroemd werd door zijn onmogelijke tekeningen.

De gemene deler van al deze optische illusies is dat zij allemaal gebruik maken van de natuurlijke werking van onze hersenen. De conclusie: Niet alles wat we zien is ook betrouwbaar.

Vlak na de enthousiaste berichten over het zien van een zogenaamde ‘glory cloud’ bij samenkomsten van de charismatische kerk “Bethel Church” uit Redding in de VS heb ik de volgende foto van een enorme gouden wolk geplaatst:

Gouden wolk
Glory cloud?

Dit zou makkelijk door kunnen gaan voor een glory cloud, al dan niet vermeng met een wolk van goudstof waar in het verleden ook enthousiaste verhalen de ronde over deden.

De verklaring van deze wolk is echter veel natuurlijker: Hij is het gevolg van een rookkanon en belichting tijdens een concert. U ziet dat de gekozen lichtkleur voor een verbazingwekkend gouden effect kan zorgen. Meng via het rookkanon wat glitters, en het effect is helemaal compleet.

Als we de zalen bekijken waar dergelijke verschijnselen zich voordoen en als ‘van God’ worden verkondigt, dan zijn alle zalen die ik heb kunnen bekijken, zalen met voldoende mogelijkheden voor het verstoppen van effectapparatuur waarmee dergelijke effecten eenvoudig opgeroepen kunnen worden.