{"id":7471,"date":"2025-07-03T12:26:16","date_gmt":"2025-07-03T10:26:16","guid":{"rendered":"https:\/\/www.goldminemedia.eu\/WP\/?p=7471"},"modified":"2025-07-03T12:29:09","modified_gmt":"2025-07-03T10:29:09","slug":"mensen-en-chimpansees-zijn-niet-99-procent-gelijk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.goldminemedia.eu\/WP\/artikelen\/wetenschap\/evolutie-creationisme-intelligent-design\/mensen-en-chimpansees-zijn-niet-99-procent-gelijk\/","title":{"rendered":"Mensen en chimpansees zijn niet 99% gelijk"},"content":{"rendered":"
<\/div>\n
\n\n\n\n

De laatste spijker in de doodskist van de menselijke evolutie?<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

De eerste schattingen van de genetische gelijkenis tussen mens en chimpansee werden gemaakt in de jaren 70. DNA van de twee soorten werd gemengd en herhaaldelijk verhit en afgekoeld in een reageerbuis. Door licht door de buis te laten schijnen, werd de mate van DNA-uitlijning geschat aan de hand van hoe troebel de oplossing werd bij verschillende temperaturen. Dit leverde ons de eerste beweringen op van een “98 tot 99%”-identiteit.1<\/a><\/sup> John Ahlquist, die we interviewden in Creation magazine, was een van de belangrijkste onderzoekers in dat project. Het probleem met deze methode, realiseerde hij zich, is dat deze alleen het DNA meet dat zou passen. Er zouden enorme gebieden met verschillend DNA kunnen bestaan, en ze zouden het niet hebben kunnen zien.2<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n

De meeste evolutionisten accepteerden het cijfer van “98 tot 99%” zonder vragen te stellen, en sindsdien is het op vrijwel alle mediaplatforms verspreid. De enige serieuze uitdaging kwam van de creationistische gemeenschap,3<\/a><\/sup> met slechts af en toe een bekentenis vanuit de evolutionaire hoek. In \u00e9\u00e9n daarvan erkende de auteur de “mythe van 1%” en zei dat het werkelijke aantal veel lager ligt.4<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n

Lange tijd leek alles in een cirkeltje te draaien. Toen schreef evolutionair bioloog Dr. Richard Buggs in 2018 een blogpost waarin hij concludeerde dat minder dan 85% van het genoom van mens en chimpansee letter voor letter overeenkwam. 5<\/a><\/sup> Dit was gebaseerd op een artikel dat hij op het punt stond te publiceren met een van zijn pas afgestudeerde promovendi, Josiah Seaman. 6<\/a><\/sup> Dat artikel leek een gelijkenis van 96,6% aan te geven, maar dat gebeurt pas nadat de centromeren, telomeren, alle variaties in het aantal kopie\u00ebn, ongeveer 300.000 kleine inserties en deleties (goed voor ongeveer twee miljoen letters in elk genoom) en een extra percentage DNA dat zich verzette tegen uitlijning, zijn weggelaten.7<\/a><\/sup> Ja, mensen en chimpansees delen veel DNA, maar als je ook de delen meerekent die ze niet delen, daalt het percentage identiteit aanzienlijk, tot ongeveer 80%.<\/p>\n\n\n\n

Nieuw onderzoek met volledige data<\/h3>\n\n\n\n

Al dit eerdere werk (van drs. Ahlquist, Tomkins, Buggs, enz.) was gebaseerd op onvolledige sequentiebepaling. Pas in de zomer van 2023. 8<\/a><\/sup> beschikten we over een volledig gesequenced menselijk genoom, laat staan \u200b\u200bover een hoogwaardig chimpanseegenoom. Sterker nog, de vroege versies van het chimpanseegenoom waren zelfs geassembleerd op een basis van het menselijk genoom, waardoor ze automatisch meer op mensen leken. Een belangrijke nieuwe studie heeft echter elk genoom van de mensaap tot een zeer hoge standaard voltooid. 9<\/a><\/sup> Net als het nieuwste menselijke genoom zijn ze (bijna) compleet, van begin tot eind. Oudere versies vertoonden grote hiaten, hadden vervalste centromeergegevens en waren zeer problematisch rond de talrijke repetitieve regio’s. Deze ’telomeer-tot-telomeer’-versies losten deze problemen op.<\/p>\n\n\n\n

De assemblage van deze genomen was geen triviale zaak. Zelfs na al dat werk moesten ze een filterprotocol ontwikkelen dat bepaalde DNA-varianten afwees, en moesten ze handmatig meerdere secties selecteren die zich niet ‘gedroegen’.<\/p>\n\n\n\n

De uitlijning was nog moeilijker. Ze identificeerden 175 inversies groter dan 10.000 nucleotiden, \u00e9\u00e9n chromosoomfusie en \u00e9\u00e9n grote translocatie. 10<\/a><\/sup> Ze zagen ook 632 inversies die uniek waren voor slechts \u00e9\u00e9n soort.<\/p>\n\n\n\n

Analyse van de data<\/h3>\n\n\n\n

De gegevens over het \u2018percentageverschil\u2019 worden gerapporteerd in de aanvullende informatie van Yoo et al. (figuur 1).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Figuur 1: Het procentuele verschil veroorzaakt door uitlijningsverschillen tussen mens en mensapen. Elke uitlijning werd verdeeld in segmenten van 1 miljoen bp en het procentuele verschil veroorzaakt door de verschillen in dat segment werd berekend. De curven representeren histogram-achtige (bijv. telling) gegevens en elke curve is genormaliseerd naar de maximumwaarde (zodat de pieken allemaal dezelfde hoogte hebben). Het gemiddelde voor elke curve wordt aangegeven door de korte verticale lijnen en de waarden worden gerapporteerd in de kolom met getallen. De curven zijn vaak behoorlijk scheef, waardoor een ‘gemiddelde’ moeilijker te zien is, dus de auteurs rapporteerden ook de mediaan (middelste waarde, cirkels). hg002 = mens, PanTro3 = chimpansee, PanPan3 = bonobo, GorGor1 = gorilla, PonAbe1 = orang-oetan.<\/p>\n\n\n\n

Ze gaven geen foutenbalken, alleen het gemiddelde voor elk genoompaar. Ze verdeelden de gegevens ook over de autosomen en de X- en Y-chromosomen. De blauwe bulten rechts in figuur 1 vertegenwoordigen enorme gaten in de Y-chromosoomuitlijning. De paarse bulten onderaan vertegenwoordigen de verschillen die zijn gevonden tussen de twee genoomkopie\u00ebn binnen hetzelfde individu. Ik heb hun gegevens verwerkt om een \u200b\u200bcomplete schatting te krijgen van de divergentie tussen de soorten (figuur 2).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Figuur 2: Berekeningen van genoomgelijkenis. De gegevens voor gap- en SNV-divergentie voor de autosomen en X- en Y-chromosomen werden getabelleerd. De verschillen werden opgeteld en vervolgens gecombineerd met behulp van de proportionele lengtes van de drie chromosoomtypen in de verschillende soorten. De mens-aap- en de omgekeerde berekeningen zijn niet identiek vanwege de aanwezigheid of afwezigheid (afhankelijk van de kijkrichting) van veel uitlijningsgaten.<\/p>\n\n\n\n

Daarmee kon een staafdiagram worden gemaakt waarin de verschillen binnen en tussen soorten werden weergegeven (figuur 3).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Figuur 3: Definitieve gegevenssamenvatting. Oranje: verschil binnen de soort. Donkerblauw: van mens tot aap. Lichtblauw: van aap tot mens.<\/p>\n\n\n\n

99%? Niet eens bijna!<\/h3>\n\n\n\n

Dit is een belangrijke zaak. Ten eerste hebben veel commentatoren beweerd dat dit bewijst dat het genoom van de mens en de chimpansee slechts voor ongeveer 85% identiek is.11<\/a><\/sup>, 12<\/a><\/sup>, 13<\/a><\/sup> Ze hebben helemaal gelijk, maar dat zou je niet weten aan de hand van de belangrijkste krantenkoppen. Je kunt de informatie ook niet gemakkelijk vinden in de gepubliceerde publicatie. In plaats daarvan moet je meer dan 100 pagina’s aan gedetailleerde aanvullende informatie doorspitten om de relevante informatie te vinden.<\/p>\n\n\n\n

Ten tweede zijn creationistische onderzoekers zoals Dr. Jeffrey Tomkins in het gelijk gesteld. Hoewel eerdere studies werden belemmerd door een gebrek aan betrouwbare sequentiegegevens, laten de nieuwste genomen zien hoe verschillend we zijn van alle apen.<\/p>\n\n\n\n

Ten derde zijn er echter enorme stukken sequentie die vrijwel identiek zijn tussen mensen en chimpansees. Ik vond er willekeurig een die zich uitstrekte over enkele honderdduizenden basen en bijna 99% identiek was. 14<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n

Ten vierde zullen onze tegenstanders tot hun laatste adem misleiden en vertroebelen. Een voorbeeld: in een recente video beweerde commentator Gutsick Gibbon dat ik het met haar eens ben over de gelijkenis tussen mens en chimpansee. 15<\/a><\/sup> Nee, hoewel ik het met haar eens ben dat Tomkins een mens is en fouten heeft gemaakt (ik heb ook al op flagrante fouten in haar werk gewezen en ook op diverse fouten in mijn eigen werk 16<\/a><\/sup>), ben ik het niet met haar eens dat mensen en chimpansees sterk op elkaar lijken.<\/p>\n\n\n\n

Ten vijfde had God ons voor 99,9999% identiek aan chimpansees kunnen scheppen, of voor 50%, of zelfs minder. Het Bijbelse scheppingsmodel doet hier geen eerdere uitspraken over. We zouden een grote gelijkenis moeten verwachten vanwege de duidelijke structurele, gedragsmatige, fysiologische en nutritionele overeenkomsten tussen ons. Maar hoeveel? Niemand kan het weten! Merk op dat de evolutionaire gemeenschap ook niet in staat was om een \u200b\u200bschatting te maken voordat de aantallen werden berekend. Ze hebben geen voorafgaande toezegging gedaan over welke apensoort meer op ons zou lijken. Het debat over welke soort genetisch gezien meer op ons leek, duurde voort tot de jaren 80. Veel mensen wilden dat de orang-oetans zouden winnen en verzetten zich tegen het idee dat chimpansees onze evolutionaire neven waren. Sommige paleontologen pleitten nog in 2009 voor het primaat van de orang-oetans, hoewel ze toen een zeer kleine minderheid vormden. 17<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n

De vier getallen<\/h3>\n\n\n\n

Tot slot zijn er vier dingen die we moeten weten:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. Wat is de procentuele overeenkomst tussen de delen die overeenkomen?<\/li>\n\n\n\n
  2. Wat is de procentuele overeenkomst als je de delen meerekent die dat niet doen?<\/li>\n\n\n\n
  3. Hoeveel mutaties moeten er in de loop van de evolutie hebben plaatsgevonden om deze verschillen te verklaren?<\/li>\n\n\n\n
  4. Hoe lang zou het duren om nieuwe mutaties functioneel in het genoom te integreren?<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    Het antwoord op de eerste vraag is nu bekend: ongeveer 98%. Het antwoord op de tweede vraag is nu ook bekend: ongeveer 85%. Die derde vraag is nu waar het debat over zou moeten gaan, en de vierde vraag is misschien wel de grootste achilleshiel voor evolutietheoretici.<\/p>\n\n\n\n

    Het evolutionaire model hier verschilt van het onze doordat het ‘eenzijdig’ is. Zij accepteren graag hoge niveaus van overeenkomst, maar er is een klif aan de andere kant van de discussie. Als we te verschillend zijn, kunnen ze de verschillen in hun 6,5 miljoen jaar niet verklaren. Ze hebben wel de mogelijkheid om de tijd terug te brengen tot de meest recente gemeenschappelijke voorouder, maar zelfs dat vermogen is beperkt. Een paar jaar geleden beweerden sommige wetenschappers dat het 13 miljoen jaar zou zijn. 18<\/a><\/sup> Sommigen wilden de tijd nog verder terugschuiven, maar de paleontologen wilden daar niets van weten, omdat ze dan de vroege apen bij de dinosauri\u00ebrs zouden moeten plaatsen. Ze zitten vast. Het verschil moet klein zijn. Punt.<\/p>\n\n\n\n

    Hoeveel ‘verschil’ kunnen ze verklaren?<\/h3>\n\n\n\n

    Gegeven een evolutionaire lopende band van nieuwe mutaties die binnenkomen, oude mutaties die door selectie en drift worden verwijderd, en echt oude mutaties die ‘gefixeerd’ worden (d.w.z. 100%), verwachten ze dat de mutatiesnelheid de fixatiesnelheid benadert.<\/p>\n\n\n\n

    De berekeningen werken als volgt uit:<\/p>\n\n\n\n